Hai mươi lăm năm là khoảng thời gian đủ dài để một thế hệ học trò bước qua tuổi thanh xuân, xây dựng gia đình, lập nghiệp và trở thành những công dân trưởng thành của xã hội. Đó cũng là khoảng thời gian đủ dài để nhiều điều thay đổi: mái tóc xanh ngày nào nay đã điểm bạc, những gương mặt tuổi học trò nay in dấu tháng năm, những con đường quê xưa đã khác, ngôi trường cũ cũng mang một diện mạo mới. Nhưng có một điều dường như không thay đổi, đó là cảm giác xúc động khi trở về nơi đã lưu giữ những năm tháng đầu đời của mỗi con người.

Nếu như ngày hội ngộ 14/6 là điểm nhấn của sự kiện, thì có lẽ chiều 13/6 mới chính là phần sâu sắc nhất của cuộc gặp gỡ. Trước ngày tổ chức chính thức, tập thể cựu học sinh đã chia thành hai đoàn đến thăm các thầy cô giáo tuổi cao, sức khỏe không cho phép tham dự chương trình. Những cuộc gặp diễn ra giản dị trong ngôi nhà của các thầy cô, không sân khấu, không nghi thức, không ánh đèn, nhưng lại chứa đựng nhiều cảm xúc nhất. Sau 25 năm, những người học trò năm nào vẫn tìm về để hỏi thăm sức khỏe, để cùng ôn lại những câu chuyện cũ và để nói lời cảm ơn với những người đã góp phần làm nên tương lai của mình.

Cũng trong chiều hôm đó, các đoàn đã đến thắp hương tưởng nhớ những thầy cô giáo và những người bạn cùng khóa đã qua đời. Giữa làn khói hương trầm mặc, ranh giới giữa quá khứ và hiện tại dường như được xóa nhòa. Những người đã khuất không còn hiện diện trong cuộc hội ngộ, nhưng ký ức về họ vẫn còn nguyên vẹn trong lòng những người ở lại. Hành động ấy không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm mà còn là biểu hiện đẹp của đạo lý uống nước nhớ nguồn, của tình nghĩa thầy trò và tình bạn được gìn giữ vượt lên trên giới hạn của thời gian.

Trong phát biểu khai mạc, anh Lê Hảo đã thay mặt toàn khóa gửi lời tri ân sâu sắc tới các thầy cô giáo. Bài phát biểu không nhắc nhiều đến thành công cá nhân hay những thành tựu vật chất sau 25 năm, mà tập trung vào một điều căn bản hơn: lòng biết ơn. Anh chia sẻ rằng mỗi người có thể đi trên những con đường khác nhau, có những vị trí khác nhau trong xã hội, nhưng điểm chung lớn nhất chính là đều được bắt đầu từ sự dạy dỗ của thầy cô dưới mái trường Vĩnh Ninh. Đó là những bài học về tri thức, nhưng quan trọng hơn là những bài học làm người, những giá trị đạo đức và nhân cách vẫn tiếp tục soi sáng cuộc sống hôm nay.

Báo cáo tổng kết của anh Lê Cường đã phác họa bức tranh trưởng thành của cả một thế hệ. Từ những học sinh ngồi chung lớp học cuối những năm 1990, hôm nay mỗi người đã có một hành trình riêng. Có người là doanh nhân, cán bộ, phóng viên, giáo viên, công an người lao động sản xuất hay công tác trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Thành công có thể được đo bằng nhiều thước đo khác nhau, nhưng điều đáng quý nhất mà báo cáo mang lại không nằm ở những con số hay chức danh, mà ở sự kết nối vẫn được duy trì sau một phần tư thế kỷ. Trong một xã hội ngày càng vận động nhanh và phân tán bởi khoảng cách địa lý, việc một tập thể vẫn giữ được sự gắn bó sau 25 năm là điều không dễ dàng.

Một trong những phần được mong đợi nhất của chương trình là những chia sẻ của chị Lê Giang về ký ức thời học sinh. Những câu chuyện tưởng như rất nhỏ bé: một giờ học đáng nhớ, một trò nghịch ngợm tuổi mới lớn, những lần bị thầy cô nhắc nhở hay những tiếng cười dưới sân trường, lại khiến cả hội trường lắng lại. Bởi ký ức học trò luôn có một sức mạnh đặc biệt. Khi con người bước qua nhiều biến động của cuộc sống, họ thường nhận ra rằng điều đáng nhớ nhất không phải những thành công lớn lao, mà chính là những năm tháng vô tư khi chưa phải gánh trên vai những lo toan của cuộc đời.

Một trong những khoảnh khắc để lại nhiều suy ngẫm trong chương trình là bài phát biểu của cô Ngô Thị Toán, Hiệu trưởng Trường THCS Vĩnh Ninh hiện nay. Không chỉ gửi lời chào mừng tới các cựu học sinh niên khóa 1997 – 2001 trở về mái trường xưa, cô còn chia sẻ những suy nghĩ sâu sắc về ý nghĩa của sự trở về sau 25 năm.

Theo cô, một ngôi trường không chỉ được tạo nên bởi những dãy phòng học, những hàng cây hay cơ sở vật chất được xây dựng qua thời gian, mà còn được tạo nên bởi nhiều thế hệ học sinh đã từng học tập, trưởng thành và mang theo hình ảnh của ngôi trường trong suốt cuộc đời mình. Chính vì vậy, mỗi cuộc trở về của các cựu học sinh không đơn thuần là một cuộc gặp mặt, mà là sự nối dài của truyền thống, là minh chứng sống động cho những giá trị giáo dục mà nhà trường đã vun đắp qua nhiều thế hệ.

Cô Ngô Thị Toán xúc động chia sẻ rằng, điều làm nên ý nghĩa lớn nhất của ngày hội ngộ không nằm ở việc sau 25 năm mỗi người đã đạt được vị trí nào trong xã hội, mà nằm ở việc họ vẫn nhớ về mái trường, nhớ về thầy cô, nhớ về bạn bè và biết trân trọng những giá trị đã làm nên con người mình hôm nay.

Trong suy nghĩ của người làm giáo dục, không có phần thưởng nào lớn hơn việc chứng kiến những học sinh năm xưa trưởng thành, sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội và vẫn giữ trong tim lòng biết ơn đối với những người đã dạy dỗ mình. Đó chính là thành công sâu xa nhất của giáo dục.

Những lời phát biểu của cô Ngô Thị Toán không chỉ là lời chào mừng dành cho một thế hệ học sinh trở về mái trường cũ, mà còn gợi mở một thông điệp sâu sắc về ý nghĩa của giáo dục. Giáo dục không chỉ tạo ra những con người thành đạt, mà trước hết phải tạo ra những con người biết sống có nghĩa tình, biết tri ân quá khứ và biết giữ gìn những giá trị nhân văn làm nền tảng cho tương lai.

Trong tiếng vỗ tay, nhiều người nhận ra rằng cuộc hội ngộ sau 25 năm không chỉ là dịp để nhìn lại những gì đã qua, mà còn là cơ hội để mỗi người nhìn lại chính mình. Bởi sự trưởng thành đích thực không nằm ở những gì con người sở hữu, mà nằm ở những giá trị họ còn giữ được sau những biến động của thời gian. Và lòng biết ơn chính là một trong những giá trị đẹp đẽ nhất ấy.

Nhìn từ góc độ rộng hơn, cuộc hội ngộ của niên khóa 1997 – 2001 không chỉ là câu chuyện của một lớp học hay một ngôi trường. Đó là câu chuyện về giá trị của giáo dục. Trong thời đại mà mọi thứ đều thay đổi nhanh chóng, người ta thường nói nhiều đến công nghệ, trí tuệ nhân tạo hay sự phát triển kinh tế. Nhưng phía sau tất cả những điều đó vẫn là con người. Và phía sau mỗi con người trưởng thành luôn có dấu ấn của những người thầy.

Nghề giáo được gọi là nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý không phải vì sự tôn vinh mang tính hình thức, mà bởi đây là nghề tạo ra nền móng cho tất cả các nghề khác. Một bác sĩ giỏi, một kỹ sư tài năng, một doanh nhân thành đạt hay một nhà quản lý xuất sắc đều từng là những học sinh ngồi trong lớp học của một người thầy. Giá trị của giáo dục không nằm ở những bài giảng được ghi nhớ bao lâu, mà nằm ở những phẩm chất được hình thành và theo con người suốt cuộc đời.

Khi buổi lễ khép lại, những bức ảnh tập thể được chụp, những cái bắt tay được trao và những lời hẹn gặp lại vang lên giữa sân trường xưa. Nhưng điều đọng lại có lẽ không phải là niềm vui của một ngày hội ngộ. Điều đọng lại là sự nhận thức rõ hơn về giá trị của thời gian. Hai mươi lăm năm đã chứng minh rằng điều giúp con người gắn kết với nhau lâu dài không phải là lợi ích, địa vị hay thành công, mà là những ký ức chung, những tình cảm chân thành và lòng biết ơn đối với những người đã góp phần tạo nên cuộc đời mình.

Sau tất cả, cuộc gặp mặt của niên khóa 1997 – 2001 Trường THCS Vĩnh Ninh không đơn thuần là dịp nhìn lại một quãng đường đã qua. Đó là lời khẳng định rằng giữa nhịp sống hiện đại đầy biến động, những giá trị đẹp của tình thầy trò, tình bạn và đạo lý tri ân vẫn luôn có sức sống bền bỉ. Và có lẽ, đó mới chính là thành công lớn nhất của một thế hệ học trò sau 25 năm trưởng thành.

                                                                                      Lưu Đức Thọ