Hình ảnh Chị Bích Chi Founder của Cup'n'Care

Không đi theo lối mòn mở chuỗi quán hay xây dựng thương hiệu cà phê rang xay truyền thống, Cup’n’Care đặt ra một tham vọng táo bạo: Thiết kế hệ thống robot pha cà phê có khả năng “ghi nhớ” và tái tạo chính xác hương vị riêng của từng cá nhân, tương tự mô hình EveryHuman trong lĩnh vực đồ uống dinh dưỡng, nhưng được “bản địa hóa” cho cà phê Việt Nam – một thế giới hương vị phong phú, phức tạp và giàu bản sắc.

Từ những chuyến bay dài đến vùng nguyên liệu Khe Sanh

Nguyễn Bích Chi được công chúng biết đến qua nhiều bài báo và phóng sự truyền hình như hình ảnh một nữ tiếp viên hàng không rẽ ngang sang con đường cà phê đặc sản, gắn bó sâu sắc với vùng nguyên liệu Khe Sanh (Quảng Trị) – nơi cà phê mang trong mình “linh hồn của đất và người”.

Hình ảnh Chị Chi (ở giữa) chụp cùng người dân tại vườn cà phê Khe Sanh (Quảng Trị)

Trong nhiều năm bay quốc tế, Chi có cơ hội tiếp cận với các mô hình tiêu dùng hiện đại, nơi khách hàng không chỉ “uống cà phê” mà còn trải nghiệm câu chuyện, nguồn gốc và cá tính trong từng ly. Trở về Việt Nam, cô dành nhiều thời gian sống cùng nông dân, tìm hiểu thổ nhưỡng, khí hậu, quy trình sơ chế – lên men – rang xay, và đặc biệt là sự khác biệt cảm nhận hương vị giữa các cá nhân.

Những phóng sự trên VTV hay Cafebiz từng khắc họa rõ hành trình này: từ một tiếp viên hàng không đến người kết nối vùng nguyên liệu, góp phần phục hồi và nâng tầm cà phê Khe Sanh theo hướng đặc sản, bền vững. Tuy nhiên, với Chi, đó mới chỉ là điểm khởi đầu.

Khi câu hỏi không còn là “cà phê ngon” mà là “cà phê của tôi”

Một thực tế mà Chi nhận ra trong các buổi cupping (thử nếm): cùng một loại cà phê, mỗi người lại cảm nhận và yêu thích theo cách khác nhau. Người thích vị chua thanh, người cần hậu vị ngọt kéo dài, người lại quan tâm đến cảm giác đậm – nhẹ hay độ caffeine phù hợp với nhịp sinh học.

Hình ảnh Chị Bích Chi tận tay kiểm định, sàng lọc để có những hạt cà phê chất lượng

“Tại sao chúng ta chấp nhận uống cà phê ‘trung bình cho tất cả’, trong khi công nghệ đã cho phép cá nhân hóa gần như mọi thứ – từ âm nhạc, dinh dưỡng đến luyện tập sức khỏe?”, Chi đặt vấn đề.

Từ đó, ý tưởng về một hệ sinh thái cà phê cá nhân hóa hình thành, trong đó: Người dùng có hồ sơ hương vị cá nhân (coffee flavor profile); Dữ liệu được tích lũy qua app: thói quen uống, phản hồi cảm quan, thời điểm tiêu thụ; Hệ thống robot pha chế có thể tự động điều chỉnh thông số: liều lượng, nhiệt độ, áp suất, thời gian chiết xuất, công thức phối trộn; Cup’n’Care không chỉ bán cà phê, mà hướng tới việc chuẩn hóa – số hóa – tái tạo trải nghiệm cá nhân.

Hình ảnh Chị Bích Chi Founder của Cup'n'Care chia sẻ về Robot pha cà phê
cá nhân hóa

Từ start-up cà phê sang start-up công nghệ

Bước ngoặt lớn nhất của Cup’n’Care là khi Nguyễn Bích Chi xác định: để hiện thực hóa tầm nhìn này, cô không thể chỉ là “người làm cà phê”, mà phải xây dựng một start-up công nghệ thực thụ, nơi cà phê là dữ liệu, còn robot là “người pha chế”.

Đây cũng là lúc Cup’n’Care tham gia chương trình ươm tạo thuộc Đề án 844, do Công ty Cổ phần Công nghệ Chế tạo Kami chủ trì – một đơn vị có thế mạnh về thiết kế – chế tạo hệ thống tích hợp cơ khí, điện tử, tự động hóa và AI.

Trong mô hình ươm tạo này, Cup’n’Care được tiếp cận một hệ sinh thái co-manufacturing / fablab / design house, nơi: Ý tưởng được chuyển hóa thành bản vẽ thiết kế công nghiệp; Các module cơ khí – điện tử – cảm biến được thiết kế đồng bộ; Robot không chỉ “chạy được” mà còn “sản xuất được” ở quy mô thương mại; Đây là điểm khác biệt cốt lõi so với nhiều start-up phần mềm: Cup’n’Care khởi nghiệp từ công nghệ cứng (hard-tech), với bài toán chế tạo thực.

Thiết kế robot pha cà phê: khi AI gặp cơ khí chính xác

Hệ thống robot mà Cup’n’Care đang phát triển không đơn thuần là một máy pha cà phê tự động. Theo đội ngũ kỹ sư của Kami, đây là một hệ thống tích hợp đa lớp: Lớp cơ khí chính xác: đảm bảo độ ổn định trong chiết xuất; Lớp điện – điều khiển: PLC/embedded system kiểm soát quy trình.

Lớp cảm biến: nhiệt độ, áp suất, lưu lượng, độ đậm
Lớp AI & dữ liệu: học từ phản hồi người dùng để tối ưu công thức

Mỗi ly cà phê được pha không chỉ dựa trên công thức tĩnh, mà là kết quả của quá trình học máy, nơi robot “hiểu” dần khẩu vị người uống theo thời gian.

Việc phát triển robot theo mô hình design-for-manufacturing (DfM) ngay từ đầu giúp Cup’n’Care tránh được “bẫy prototype” – nhiều start-up có sản phẩm trình diễn đẹp nhưng không thể sản xuất hàng loạt.

App cá nhân hóa – cầu nối giữa con người và robot

Song song với phần cứng, Cup’n’Care xây dựng ứng dụng di động đóng vai trò trung tâm dữ liệu: Người dùng tạo hồ sơ vị giác; Đánh giá từng ly cà phê; Gợi ý công thức mới dựa trên AI; Kết nối với robot tại nhà, văn phòng hoặc không gian công cộng.
Dữ liệu này, theo Nguyễn Bích Chi, chính là “tài sản vô hình” lớn nhất của start-up: cơ sở dữ liệu hương vị cà phê cá nhân hóa của người Việt, thứ mà trước nay chưa từng được cá nhân hóa. 

Đề án 844 và vai trò “bà đỡ” cho hard-tech start-up

Trong hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, các start-up công nghệ phần cứng thường gặp rào cản lớn về chi phí, thử nghiệm và sản xuất. Việc Cup’n’Care tham gia nhiệm vụ thuộc Đề án 844 cho thấy vai trò quan trọng của Nhà nước trong việc: Kết nối start-up với hạ tầng công nghệ chế tạo; Giảm rủi ro thử nghiệm; Rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến sản phẩm thương mại.

Mô hình cà phê cá nhân hóa mang đến nhiều trải nghiệm thú vị

Mô hình ươm tạo gắn với co-manufacturing fablab như của Kami đang mở ra hướng đi mới: start-up không cần tự đầu tư nhà máy, nhưng vẫn làm chủ thiết kế và công nghệ lõi.

Từ ly cà phê cá nhân đến tham vọng toàn cầu

Cup’n’Care hiện chưa phải là một cái tên đại chúng, nhưng hành trình của start-up này phản ánh rõ xu hướng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo thế hệ mới: giao thoa giữa văn hóa – công nghệ – sản xuất.

Với Nguyễn Bích Chi, mục tiêu cuối cùng không chỉ là bán robot hay cà phê, mà là: “Để mỗi người Việt, ở bất cứ đâu, đều có thể uống một ly cà phê đúng với cơ thể, cảm xúc và nhịp sống của mình – và để thế giới biết rằng Việt Nam không chỉ xuất khẩu cà phê, mà còn xuất khẩu công nghệ cà phê.”

Trong dòng chảy của Đề án 844, Cup’n’Care là một minh chứng sinh động cho tinh thần: khởi nghiệp không chỉ từ phòng họp, mà từ đất – người – và những giấc mơ rất cá nhân, được nâng đỡ bởi khoa học và công nghệ.

Hoàng Trang