Kết luận thanh tra mới công bố của Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đối với dự án Khu biệt thự cao cấp và du lịch nghỉ dưỡng đồi Hòn Rơm đã phơi bày hàng loạt sai phạm nghiêm trọng trong công tác giao đất, cho thuê đất và điều chỉnh mục đích sử dụng đất. Đáng chú ý, việc “cài” 20 ha đất ở đô thị vào dự án du lịch không chỉ làm biến dạng bản chất đầu tư ban đầu mà còn tiềm ẩn nguy cơ thất thoát lớn cho ngân sách nhà nước, kéo dài qua nhiều thời kỳ lãnh đạo tỉnh Bình Thuận cũ.
Theo Kết luận thanh tra số 18, dự án Hòn Rơm do Công ty Cổ phần Thiên Hải làm chủ đầu tư, có quy mô 85,7 ha tại khu phố Long Sơn, phường Mũi Né. Giai đoạn 2012–2013, UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) đã ba lần tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất khu vực này nhưng đều không thành.
Tại thời điểm đó, phương án đấu giá được phê duyệt theo Quyết định số 1349/QĐ-UBND ngày 12/7/2012 xác định rõ mục đích sử dụng đất là “đất sản xuất, kinh doanh đầu tư khu du lịch”, hoàn toàn không bao gồm đất ở đô thị. Đến năm 2015, tỉnh xin ý kiến và được Phó Thủ tướng Chính phủ thống nhất cho giao đất không qua đấu giá, song mục đích sử dụng vẫn giữ nguyên là đất du lịch.

Dự án Hòn Rơm ở Mũi Né, tỉnh Bình Thuận cũ, nay tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: Bùi Phụ
Sai phạm nghiêm trọng nảy sinh vào năm 2017 khi UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) quyết định chuyển 20 ha trong tổng diện tích dự án sang “đất ở đô thị”, đồng thời cho thuê gần 63,84 ha đất thương mại, dịch vụ cho doanh nghiệp. Theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, quyết định này không phù hợp với ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng tại Công văn số 9775/VPCP-V.I ngày 23/11/2015.
Việc đưa đất ở đô thị vào dự án du lịch đã làm thay đổi căn bản cơ cấu sử dụng đất, phá vỡ phương án ban đầu và làm phát sinh nghĩa vụ pháp lý mới. Đáng nói, diện tích 20 ha đất ở này lại chưa được cập nhật trong bản đồ điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của TP Phan Thiết, vi phạm các quy định của Luật Đất đai 2013 và Luật Nhà ở 2014.
Thanh tra khẳng định, việc giao đất trong bối cảnh chưa đủ điều kiện pháp lý là không đúng khoản 1 Điều 52, khoản 1 Điều 144 Luật Đất đai 2013, đồng thời bỏ qua nguyên tắc đấu giá quyền sử dụng đất khi thay đổi mục đích sang đất ở đô thị.
Theo kết luận, trách nhiệm trực tiếp thuộc về lãnh đạo UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) đã ký các quyết định giao đất, cho thuê đất và điều chỉnh dự án trong giai đoạn 2016–2017. Bên cạnh đó là trách nhiệm tham mưu của Văn phòng UBND tỉnh và các sở, ngành liên quan.
Đến năm 2022, UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) tiếp tục ban hành quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư, chuyển nội dung “xây dựng biệt thự để bán và cho thuê với diện tích 20 ha đất ở lâu dài” sang hình thức “đầu tư xây dựng và kinh doanh khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp”. Động thái này được xem là nỗ lực khắc phục sai phạm trước đó, song Thanh tra tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh rằng việc điều chỉnh không thể làm thay đổi bản chất các vi phạm đã xảy ra.

Hiện trạng Dự án đồi Hòn Rơm vào thời điểm tháng 12/2021. Ảnh: CT
Một trong những điểm nhấn của kết luận thanh tra là việc UBND tỉnh Bình Thuận (cũ) không tổ chức đấu giá lại quyền sử dụng đất sau khi thay đổi cơ cấu sử dụng, đặc biệt là khi đưa đất ở đô thị vào dự án. Hành vi này vi phạm khoản 1 Điều 118 Luật Đất đai 2013, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát lớn cho ngân sách nhà nước.
Dù tỉnh đã thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá và thông qua Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể, Thanh tra cho rằng các sai phạm về trình tự, thủ tục pháp lý không thể được hợp thức hóa bằng khâu định giá sau đó.
Trên cơ sở các nghị quyết và kết luận mới của Trung ương về quản lý, sử dụng đất đai và tài sản công, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan. Đồng thời, giao Sở Tài chính tham mưu xác định lại đầy đủ giá đất và nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư, nhằm tránh thất thoát tài sản nhà nước và lãng phí nguồn lực đất đai.
https://tctd.vn/thanh-tra-chi-ro-sai-pham-tai-du-an-hon-rom-cai-dat-o-do-thi-vao-du-an-du-lich-nguy-co-that-thoat-ngan-sach-a7400.html